Το προσφάτως εκδοθέν βιβλίο από τις εκδόσεις Νεφέλη όπου και συγκεντρώνονται συνεντεύξεις του μεγάλου πιανίστα Glen Gould είναι μια προσφορά όχι μόνο στην ελληνική μουσική βιβλιογραφία αλλά και στην πλήρη εικόνα της γραμματείας της ημεδαπής...
Κάποια στιγμή στη δεκαετία του 90 και αφού είχα διαβάσει το αριστουργηματικό βιβλίο του Kurt Vonnegut, Σφαγείο #5, αποφάσισα να δω και την μεταφορά του επί οθόνης. Παραγωγή του 1972 με σκηνοθέτη τον George Roy Hill (γνωστός από τα δημοφιλή The Sting (1973), και Butch Cassidy and the Sundance Kid του 1969). Καλή ταινία και πιστή στο πνεύμα του διορατικού συγγραφέα. Δεν μπορούσα να αγνοήσω όμως σε καμία περίπτωση τη μουσική της ταινίας. Από τις φορές που αρχίζεις και προσέχεις την εξέλιξή της ξέχωρα από την έκβαση του σεναρίου.
Ο λόγος πολύ απλός. Ήταν φανερό ότι άκουγες κάποιον ξεχωριστό πιανίστα. Ακόμα και ελάχιστες τότε γνώσεις μου στην κλασσική μουσική αρκούσαν για να ξεχωρίσουν τα ώτα μου τη διαφορετικότητα αυτού του ανθρώπου. Εκτελούσε τα Goldberg variations του Μπαχ και μιλάμε για τον Glenn Gould που χαρακτήρισε την ταινία ΜΜΕ αυτή του την επίδοση που έτσι κι αλλιώς είχε γίνει μερικά χρόνια πιο πριν γνωστή και τον έκανε και αυτόν με τη σειρά του πασίγνωστο στα πέρατα του κόσμου. Όμως ο Gould δεν ήταν ο άνθρωπος που χρησιμοποίησε την τέχνη του για να ανέλθει στο κοινωνικό στερέωμα και να φτιάξει ένα θρόνο και μια μανιέρα. Αρνήθηκε κατηγορηματικά τον εφησυχασμό και αρνήθηκε από ένα σημείο και πέρα τις ζωντανές εμφανίσεις επειδή έκρινε ότι το χειροκρότημα αποπροσανατόλιζε τον εκτελεστή και τον φυλακίζει στην αποθέσω. Προσπάθησε μέχρι και να απαγορεύσει το χειροκρότημα, όταν ακόμα έπαιζε βέβαια. Αφιερώθηκε στη μελέτη της μουσικής και την αρθογραφία περί αυτής ενώ δε σταμάτησε τις ηχογραφήσεις. Μεγάλος υπέρμαχος της τελειότητας των στουντιακών ντοκουμέντων αντιστάθηκε σθεναρά στο να ηχογραφούνται οπωσδήποτε απνευστί και χωρίς overdubs τα ηχογραφήματα. Υπεραμύνθηκε της θέσης του λέγοντας πολλές φορές σε άρθρα ή συνεντεύξεις του ότι σκοπός μας δεν είναι η ανάδειξη του εκτελεστή αλλά η τελειότητα της απόλαυσης του ακροατή και η προσφορά του τέλειου.Το βιβλίο που παρουσιάζω σήμερα έχει μια δική του παγκόσμια πρώτη. Δεν πρόκειται περί μετάφρασης κάποιου πονήματος της ημεδαπής αλλά συγκέντρωσης σημαντικών συνεντεύξεων του που προσφέρουν ένεκα της εμβρίθειάς τους (και της ειλικρίνειας του) σε πλήρη έκταση την μουσική κοσμοθεωρία του. Υπάρχει μέχρι και συνέντευξη (που δημοσιεύτηκε) και θέτει ο ίδιος τα ερωτήματα και τα απαντά επίσης. Με αποκαλυπτικό τρόπο όπως πάντα. Αυτό που πρέπει να σημειώσουμε είναι ότι οι όποιες πληροφορίες θέλει κάποιος να περισυλλέξει γύρω από το μυστήριο που ονομάζεται προσωπική ζωή και ιστορία του Glenn Gould θα απογοητευτεί. Και για αυτό προσωπικά μου αρέσει αυτό το βιβλίο. Πέραν της θαυμάσιας δουλειάς που έχει κάνει στην επιλογή και μετάφραση ο Στέφανος Θεοδωρίδης υπάρχει το θετικότατο στοιχείο της πλήρους στόχευσης της μουσικής προσωπικότητας του Gould. Που φυσικά δεν είναι σε ρήξη με την προσωπικότητα του Gould. Ο καλλιτέχνης ως γνωστόν σμιλεύει την εκφραστική του περσόνα μέσω των φίλτρων που εσωτερικά διαθέτει για την ανάλυση του κόσμου.
Θαυμάσιο εξώφυλλο και το απαραίτητο index στο τέλος δίνει την τελική πινελιά ποιότητας. Εύγε!
Glen Gould
Σκέψεις για τη μουσική
Επιλογή-Μετάφραση > Στέφανος Θεοδωρίδης
Σελίδες >
Εκδόσεις > Νεφέλη
Ο Στυλιανός Τζιρίτας είναι αρθρογράφος, συγγραφέας και ραδιοφωνικός παραγωγός. Έχει σπουδάσει και εξασκεί performance art στο εκτός και εντός των συνόρων αντίστοιχα. Διατηρεί το blog ανάλυσης γραφόμενων http://teichos.blogspot.gr/
