Ο Ρολάν Μπαρτ καταγράφει με το δικό του τρόπο την έκταση της Κίνας.
Στη λογοτεχνική ιστορία (και της ημεδαπής) η ταξιδιωτική λογοτεχνία είναι μια ξεχωριστή σχολή. Και είτε μιλάμε για τον Ψυχάρη είτε για τον Στάϊνμπεκ το σίγουρο είναι ότι έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον να βλέπεις μια χώρα, έναν τόπο, μια κοινωνία μέσα από τα μάτια ενός λογοτέχνη. Και αυτό διότι ο άνθρωπος της γραφής ακριβώς επειδή η ενασχόληση του έχει να κάνει με την καταγραφή ουσιαστικά του τι συμβαίνει (ακόμα και αν μιλάμε για επιστημονική φαντασία μιας και αυτή δομείται βάσει των εκάστοτε βοστρύχων της κοινωνικής αρμολόγησης), για αυτόν ακριβώς το λόγο ο λογοτέχνης έχει συνεχώς ένα μηχάνημα σάρωσης της λεπτομέρειας αλλά και της ουσίας πίσω από το αντικείμενο, τη συμπεριφορική, το έθιμο, την τελετουργία.
Και γι αυτόν ακριβώς το λόγο ο Ρολάν Μπαρτ καταφέρνει και αιχμαλωτίζει αισθήσεις με τούτα τα 3 τετράδια των οποίων οι σημειώσει βρίσκονται όλες σε αυτή την έκδοση. Η επί 1974 και με αριστερόστροφες (και για την ακρίβεια εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς ταλάντωσης της γαλλικής ιντελιγκέντσιας) κάνουν αυτό το ανάγνωσμα πολύτιμο. Διότι ακριβώς τέτοια άτομα (μεταξύ των οποίων και ο συγγραφέας) πηγαίνουν στην Κίνα και μάλιστα φιλοξενούμενοι του κομμουνιστικού καθεστώτος. Αλλά ο Μπαρτ έχει τελείως διαφορετική προσέγγιση από το να προσκυνήσει ιδεοληψίες από τη στιγμή που το βλέμμα του παραμένει κοφτερό.
Δεν μπορεί παρά να θαυμάσετε σε τούτη την αποσπασπασματική γραφή του (ξαναλέω ότι πρόκειται κυριολεκτικά για σημειώσεις) τον τρόπο που ξεδιπλώνει την πραγματικότητα στις εσώτερες πτυχές της. Θαμπώνεται από το πλήρες του κινέζικου πολιτισμού, μειδιά έμπροσθεν του καλοβαλμένου εκ μέρους του καθεστώτος.Θέλει βέβαια τις αντοχές του το συγκεκριμένο βιβλίο ακριβώς εξαιτίας της αποσπασματικότητας. Δεν είναι αυτό που θα σας συντροφέψει σε κάποιο ταξίδι αλλά αυτό που θα χρησιμοποιήσετε ως αρχείο για το πώς όχι μόνο η κινέζικη εξουσία κινήθηκε απέναντι στα πράγματα και τεκταινόμενα της δεκαετίας του 70 αλλά κυρίως και επίσης για το πώς ένας Ευρωπαίος διανοούμενος θέτει ακόμα και τον ίδιο του τον εαυτό απέναντι στο ιστορικό της συγκυρίας συνάντησης δύσης και ανατολής.
Και προς θεού μη φανταστείτε κάτι που έχει ακαδημαϊκή γραφή. Ούτε κατά διάνοια. Ο Μπαρτ αφήνεται εξ ολοκλήρου γυμνός μπροστά στον αναγνώστη ακόμα καις ε επίπεδο προσωπικών επιθυμιών, προτιμήσεων και πόθων.
Πολύ καλή η μετάφραση της Κατερίνας Σχινά.
Roland Barthes
Τετράδια από το ταξίδι στην Κίνα
Τίτλος πρωτοτύπου > Carnes du voyage de Chine (2009)
Μετάφραση > Κατερίνα Σχινά
Σελίδες > 335
Εκδόσεις > Πατάκη (2012)
