Νέα έκδοση ενός πολύ ενδιαφέροντος καμβά εντυπώσεων του βετεράνου έλληνα συγγραφέα από τις εντυπώσεις του από τις Ηνωμένες Πολιτείες στη δεκαετία του 50...
Αρχίζω να πιστεύω ότι στη δεκαετία του 50 από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής παρέλασαν όλα τα στρώματα της ελληνικής ιντελιγκέντσιας. Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε συνεχώς εκδόσεις ημερολογίων περί των U.S.A. Πριν μερικά χρόνια είχαμε το βιβλίο του πρώην προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τσάτσου και σε ακόμα πιο κοντινό στο σήμερα έτος είχαμε την επανέκδοση του βιβλίου του Γιώργου Θεοτοκά. Ο τελευταίος στέκεται στη μέση μεταξύ του Τσάτσου και του Βασιλικού. Ο πρώτος μίλησε για την καθημερινότητα στην Αμερική αν και ελάχιστες φορές είδαμε τον ίδιο να πρωταγωνιστεί μέσα στο κάδρο που έφτιαχνε, η γνώμη του βέβαια περί αυτών που παρατηρούσε ήταν πάντα εκεί. Ο Βασίλης Βασιλικός από την άλλη βυθίζεται μέσα στην καθημερινότητα που βίωσε στις Ηνωμένες Πολιτείες στην εκεί μακροσκελή επίσκεψη του.
Το βιβλίο είναι η τρίτη φορά που βλέπει το φως τη δημοσιότητας. Και τις δύο προηγούμενες πήρε πραγματικά καλές κριτικές -το 1964 από τις Εκδόσεις του Βιβλιοπωλείου της Εστίας και το 2005 από τα Ελληνικά Γράμματα. Και όχι άδικα. Ο Βασίλης Βασιλικός μέσα στην κυριολεκτική θεσμικότητα της θέσης του μέσα στη σύγχρονη ελληνική γραμματεία έχει άνισες στιγμές αλλά σίγουρα η συγκεκριμένη δεν είναι μία από αυτές. Και αυτό δεν έχει σχέση με το ποιο είναι το θέμα του σε αυτό το βιβλίο αλλά με το πώς το χειρίζεται. Και ενώ δεν μπορεί να αποφύγει (ή μάλλον δε θέλει) τις ασκήσεις βερμπαλισμού και αυτοαποθέωσης στο λόγο του (μέσω φράσεων που μαρτυρούν επίδειξη στυλ) την ίδια στιγμή το βιβλίο σε τραβάει ως μαγνήτης μυθικός σαν και αυτούς που οι super villains φτιάχνουν λίγο πριν τους σταματήσουν οι super heroes [δε γίνεται αναφορά στις Ηνωμένες Πολιτείες χωρίς να βάλεις μέσα -κατά τη γνώμη μου- αυτόν τον καθοριστικό πολιτισμικό κώδικα που επαφίεται της μανιχαϊστικής λογικής τους αλλά και της υπέρμετρης αυτοπεποίθησης ταυτόχρονα].
Και αυτός ο super μαγνήτης που κατασκευάζει ο Βασιλικός έχει τη δυνατότητα να σε κρατάει όχι μόνο επειδή είναι εμβριθής η ματιά του στην Αμερική και στους ους ανθρώπους της αλλά επειδή είναι πολύ προσωπικός ο ίδιος στο πως τοποθετεί τον εαυτό του μέσα στις σελίδες. Έξυπνα βέβαια αποκλείει τον αναγνώστη από τη θέση της κλειδαρότρυπας ακόμα και όταν χειρίζεται τελείως προσωπικά του ζητήματα όπως το πότε έκανε σεξ με τη σύντροφο του αλλά παράλληλα σε κάνει σύντροφο στη ματιά του. Ο Βασιλικός κρατάει μια δυναμική παλέτα και έχει έναν άφθαστο τρόπο σε αυτό το βιβλίο στο να περιγράψει ειδικότερα τη φύση. Λέω τη φύση διότι είναι φανερό το πόσο εντύπωση του κάνει το μέγεθος της γης και του ουρανού στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι δρόμοι που δεν έχει τελειωμό η κατά μήκος της χώρας διάσχιση τους, οι οροσειρές που στήνουν οδοντωτά σκηνικά στις πορείες του, τα οροπέδια που εμφανίζονται εχθρικά και πανέμορφα την ίδια στιγμή στο διάβα της περιήγησης του. Οι Γάλλοι και (ειδικότερα και αυτονόητα) οι Αμερικανοί συγγραφείς έχουν επηρεάσει τον Βασιλικό αλλά αυτό έχει γίνει σε παλαιότερο χρόνο από τη συγγραφή των ταξιδιωτικών του εμπειριών γι αυτό και έχει το δικό του στυλ και όχι κάποια μιμητική διάθεση.
Να σημειώσω ωστόσο ότι το εξώφυλλο το θεωρώ σχεδόν άτυχο.
Βασίλης Βασιλικός
Η Μυθολογία της Αμερικής
Σελίδες > 220
Εκδόσεις > Γκοβόστη (2012)
Ο Στυλιανός Τζιρίτας είναι αρθρογράφος, συγγραφέας και ραδιοφωνικός παραγωγός. Έχει σπουδάσει και εξασκεί performance art στο εκτός και εντός των συνόρων αντίστοιχα. Διατηρεί το blog ανάλυσης γραφόμενων http://teichos.blogspot.gr/
