Πώς ένας αέναος κυνικός μπορεί να γνωρίσει την τρυφερότητα ως συνισταμένη ζωής και πώς μέσα από αυτό ανακαλύπτει τις λιλιπούτειες αλλά σημαντικές χαρές της καθημερινότητας. Πως ο Ελβετός γίγας του λόγου εισήγαγε τους αναγνώστες του στη μαγεία του Μόντοκ
Ο Ελβετός συγγραφέας μπορεί πολύ άνετα να θεωρηθεί από τους κορυφαίους του αιώνα μας. Ο Φρις δεν ταλαντεύεται καθόλου μεταξύ του μοντερνιστικού διλήμματος που τέθηκε μετά τον Οδυσσέα (αλλά και από ολόκληρο το έργο) του Τζόυς, αλλά προτιμά να πατήσει πάνω στον άκρατο ρεαλισμό, όπως τον κληρονόμησε από την μελέτη της ίδιας του της χώρας. Δε γνωρίζω αν έχετε επισκεφθεί την Ελβετία, πόσο μάλλον αν έχετε ζήσει εκεί, αλλά πιστέψτε, όλα κυλούν (καθόλου κατ' ευφημισμόν) σαν ρολόι. Αυτή η ακριβοθεσία ώρας και προγράμματος μπορεί να έχει τις παρενέργειές της όπως κάθε ακρότητα, στα σίγουρα όμως, όχι μόνο καθορίζει και κάνει την κοινωνική ζωή της χώρας να κινείται, αλλά παράλληλα, χρωματίζει κάθε πτυχή της ψυχοσύνθεσης των κατοίκων της ιδιότυπης αυτής χώρας.
Ο Φρις, σαν γνήσιο τέκνο της πατρίδας του, αντιστέκεται εσωτερικώς, αλλά και μέσα από τα έργα του, σε αυτή τη νεύρωση ακριβώς επειδή ο ίδιος είναι διαποτισμένος από αυτή. Και πέραν του αριστουργήματος Homo Faber (1957) στο χώρο του μυθιστορήματος, και Ο Κύριος Μπίντερμαν και Οι Εμπρηστές (1958) στο χώρο του θεάτρου, ο Φρις αφήνει στη δεκαετία του 70, ανάμεσα στα άλλα, το ίχνος του με τούτο το περίεργο βιβλίο. Περίεργο όχι εξαιτίας κάποιας δυσκολίας σε επίπεδο κατανόησης εκ μέρους του αναγνώστη. Καθόλου. Όπως πάντα οι φράσεις είναι σύντομες και κοφτές. Κοφτές, είπα; Λάθος. Ακριβώς εδώ βρίσκεται το μυστικό αυτού του πονήματος του μεγάλου Ελβετού συγγραφέα. Ο Φρις βασίζει αυτό το περίεργο ημερολόγιο, το Μόντοκ (όπως είναι ο τίτλος του πρωτοτύπου) στην περίοδο που περνάει στην Νέα Υόρκη με την Λυν (η οποία είναι στην πραγματικότητα η αμερικανίδα σύντροφός του, Άλις Λοκ-Κάρεϋ). Ο Φρις καταγράφει κάτι το μοναδικό. Την κατανόηση μίας χώρας , ενός ανθρώπου, αλλά και του ίδιου του παρελθόντος τους, σε ένα βιβλίο ανιχνεύοντας μέσα στην καθημερινότητα τις μικρές αυτές λέξεις, που κάνουν τους ανθρώπους να επικοινωνούν. Θυμίζοντας τη ρήση του Νίκου Καρούζου, «η γλώσσα είναι το μεγαλείο της ανθρώπινης οντότητας», ο Φρις, με έναν αριστουργηματικό τρόπο, κατορθώνει να αιχμαλωτίσει τους μικρούς θορύβους του έρωτα, το θαμπό ενίοτε φως του απογεύματος στη Νέα Υόρκη, τις μικροσκέψεις που ραπίζουν με αμφιβολία το μυαλό, όταν βρίσκεσαι σε έναν τόπο με τον οποίο δεν έχεις καμία πρόσδεση. Ένα μικρό διαμάντι που θα σας εκπλήξει.
Max FrischΜακρύ Σαββατοκύριακο στο Λονγκ Άιλαντ
Τίτλος πρωτοτύπου > Montauk (1975)
Μετάφραση > Σώτη Τριανταφύλλου
Σελίδες > 213
Εκδόσεις > Μελάνι (2005)
Ο Στυλιανός Τζιρίτας είναι αρθρογράφος, συγγραφέας και ραδιοφωνικός παραγωγός. Έχει σπουδάσει και εξασκεί performance art στο εκτός και εντός των συνόρων αντίστοιχα. Διατηρεί το blog ανάλυσης γραφόμενων http://teichos.blogspot.gr/
