Όταν άκουσα για πρώτη φορά, το Δεκέμβριο του 2006 στο Gazarte, το Διονύση Σαββόπουλο με την κιθάρα του και με τη συνοδεία δύο μουσικών (του Σταύρου Λάντσια στο πιάνο και τα τύμπανα και του Γιώτη Κιουρτσόγλου στο ηλεκτρικό μπάσο),να ερμηνεύει τρία τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι, μαγεύτηκα. Σκέφτηκα ειλικρινά ότι ο Σαββόπουλος είναι, τώρα πια, ο καταλληλότερος ερμηνευτής του Μάνου Χατζιδάκι, ακόμα και αν ο ίδιος ο Χατζιδάκις δεν θα τον επέλεγε ποτέ για κάτι τέτοιο. Εκείνα τα τρία τραγούδια, τα χαμηλόφωνα, τα ψιθυριστά, ήταν τα παρακάτω: «Τα καλοτάξιδα πουλιά» (σε στίχους Νίκου Γκάτσου), το «Ήρθε βοριάς ήρθε νοτιάς» (σε στίχους Γιάγκου Αραβαντινού) και το «Νανούρισμα» (σε ποίηση Federico Garcia Lorca, με διασκευή στα ελληνικά του Νίκου Γκάτσου). Θυμάμαι, τότε στο Gazarte, τα τραγούδια αυτά, τραγουδισμένα «σιγανά και ταπεινά» στην αρχή του δευτέρου μέρους του προγράμματος, προκαλούσαν τη συγκίνηση και τη σιωπή του ακροατηρίου. Πήγα πολλές φορές σε εκείνο το πρόγραμμα και περίμενα, με κομμένη την ανάσα, την έναρξη του δευτέρου μέρους προκειμένου να ακούσω τα τρία αυτά τραγούδια του Χατζιδάκι από το Διονύση Σαββόπουλο.
Με την ίδια αγωνία και προσμονή βρέθηκα και χθες το βράδυ (1/10) στο Ηρώδειο για να παρακολουθήσω το αφιέρωμα του Διονύση Σαββόπουλου στο Μάνο Χατζιδάκι. Αυτή τη φορά, στο πλευρό του Σαββόπουλου ήταν περισσότεροι μουσικοί: η ορχήστρα νυκτών εγχόρδων της Πάτρας, η παιδική και η νεανική χορωδία της Πάτρας, ένα ensemble σπουδαίων Ελλήνων μουσικών με επικεφαλής τους Γιώτη Κιουρτσόγλου και Βάσω Δημητρίου (υπεύθυνη για τις ενορχηστρώσεις), καθώς και μερικοί νεαροί και ταλαντούχοι τραγουδιστές. Στην είσοδο του Ηρωδείου η μπάντα του Ναυτικού έπαιζε μελωδίες του Χατζιδάκι, δίνοντας μια πρώτη γεύση στον κόσμο. Αργότερα έκανε την εμφάνισή της και στην σκηνή του Ηρωδείου.
Η έναρξη της χθεσινής συναυλίας στο Ηρώδειο, ήταν ακριβώς ίδια με εκείνη, του δευτέρου μέρους στο Gazarte το 2006, όπως την περιέγραψα στον πρόλογο. Τη θέση του Σταύρου Λάντσια στο πιάνο είχε πάρει, επάξια, ο Τάκης Φαραζής, ενώ ο Γιώτης Κιουρτσόγλου με το μπάσο του ήταν και πάλι εκεί. Τα υπόλοιπα όργανα της ορχήστρας, καθώς και η χορωδία, έστεκαν σιωπηλά, «δίνοντας χώρο» στη μουσική και τα λόγια των τραγουδιών να ταξιδέψουν στις καρδιές του ακροατηρίου. Θα μπορούσα να έχω φύγει και μετά το τέλος των τριών πρώτων τραγουδιών. Μου αρκούσαν. Ωστόσο, παρέμεινα. Και αυτό που επακολούθησε ήταν κάτι τελείως διαφορετικό: ο λυρισμός και η συγκίνηση έδωσαν τη θέση τους σε λαμπερές ενορχηστρώσεις, καλοδουλεμένα παιξίματα και «ογκώδη» ηχοχρώματα. Ξάφνου, όλοι οι μουσικοί επί σκηνής εργάζονταν πυρετωδώς, παράγοντας έναν εξαιρετικό ήχο, από τον οποίο όμως κάτι έλειπε. Κάτι απροσδιόριστο, αλλά έλειπε. Θα μου πείτε, πως μπορεί να λείπει κάτι όταν επί σκηνής παίζουν τόσοι μουσικοί; Πως μπορείς να νιώθεις έτσι παρακολουθώντας ένα τέτοιο καλοπροβαρισμένο και καλοπαιγμένο υπερθέαμα; Κι όμως ένιωθα ότι κάτι έλειπε από το τέταρτο τραγούδι και μετά. Κάτι που έκανε και πάλι την εμφάνισή του όταν λίγο πριν το τέλος, ο Διονύσης Σαββόπουλος τραγούδησε a capella, συνοδεία του κοινού, το «Αγάπη που γινες δίκοπο μαχαίρι». 
Κάτι έλειπε, αλλά και κάτι έμεινε από τη χθεσινή βραδιά. Κάτι που, ευτυχώς, θα είναι πάντοτε εδώ. Μιλώ για τη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι. Τη μουσική αυτή που ξεπερνά τους ερμηνευτές της. Τη μουσική αυτή που διαπερνά τις ψυχές των ακροατών. Τη μουσική αυτή που ταξιδεύει και κυριαρχεί στην ποιητική μνήμη των Ελλήνων και όχι μόνο. Δεν έχει καμία σημασία αν παίζεται από λαμπερές ορχήστρες σε πολυτελείς αίθουσες ή από πλανόδιους μουσικούς στο δρόμο (όπως εκείνους που έπαιζαν τον «Κεμάλ» χθες μετά το τέλος της συναυλίας του Σαββόπουλου στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου). Δεν έχει καμία σημασία αν θα είναι διασκευασμένη σε jazz μορφή (όπως την διασκεύασε εξαιρετικά την Παρασκευή στον κήπο του Μεγάρου το κουιντέτο του Δημήτρη Καλαντζή) ή θα παίζεται τουριστικά στην Πλάκα. Η μουσική του Χατζιδάκι έχει τέτοια δυναμική που ξεπερνάει τον κομιστή της και «χτυπάει κέντρο» στις καρδιές μας. Και αυτό είναι αρκετό.
Ο Διονύσης Σαββόπουλος θα παρουσιάσει το αφιέρωμα στο Μάνο Χατζιδάκι και πάλι το προσεχές Σάββατο 6 Οκτωβρίου στον ίδιο χώρο. Δεν ξέρω αν υπάρχουν ακόμα εισιτήρια, αλλά αξίζει τον κόπο να πάτε. Θα ακούσετε μουσικές του Μάνου Χατζιδάκι. Και αυτό είναι αρκετό.
Διαβάστε επίσης το review της Ναταλί Χατζηαντωνίου. Στη συναυλία στο Ηρώδειο ήταν και ο Δημήτρης Κανελλόπουλος (εδώ) .
