Ο τελευταίος του δίσκος; Με τίτλο Οι άγγελοι ζουν ακόμα στη Μεσόγειο είναι ένα φιλόδοξο album εντυπωσιακών ντουέτων και συνεργασιών με ξεχωριστούς ερμηνευτές και μουσικούς από τη βόρεια ακτή της Μεσογείου: 'Αντζελο Μπραντουάρντι, Τονίνο Καροτόνε, Κριστόφ, Ανταμό, Μπερνάρ Λαβιλιέρ, Νομάντι, Πιλούκα Αρανγκουρέν, Κουατουόρ Στίβενς, Γιόζεπ Τέρο.
Το καλοκαίρι του; Περιλάμβανε στις αρχές Ιουλίου την γιγαντιαία πολυ-συναυλία στο Καλλιμάρμαρο κι έκτοτε πολλά μικρότερα live εξίσου θερμής υποδοχής.
Τι άλλο να ζητήσει ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας σε μία τόσο δύσκολη εποχή; Κι όμως καθώς προετοιμάζεται για την συναυλία της Τετάρτης (5/9) που δίνει με τον Δημήτρη Σταρόβα και την Ζηνοβία Αρβανιτίδη, στο Βεάκειο του Πειραιά, ζητά ακόμα κάτι. Να ποντάρουμε στην αξία του «μαζί», όχι βέβαια όπως το εννοεί ο Θεόδωρος Πάγκαλος («μαζί τα φάγαμε»), αλλά όπως το απαιτούν οι συνθήκες: «Μαζί θα συνεχίσουμε να υπάρχουμε».
Το δυσκολότερο καλοκαίρι που έχουμε περάσει έως τώρα, συνδέθηκε παρόλα αυτά για εσάς με μία από τις μεγαλύτερες στιγμές στην καριέρα σας: Αναφέρομαι φυσικά στην συναυλία στο Καλλιμάρμαρο, με 50.000 κόσμο...
«Η αλήθεια είναι ότι εκείνη η συναυλία, στο τέλος μου φάνηκε λιγότερο συναυλία και περισσότερο κοινωνικό "κόλπο" κι επικοινωνία. Δεν είναι βέβαια και τόσο περίεργο. Ο κόσμος έχει ανάγκη να πάει κάπου όπου θα αισθανθεί ζεστά με τον διπλανό του».
Εμένα μου φαίνεται ότι έχει επίσης ανάγκη να στραφεί περισσότερο στις σταθερές αξίες του ελληνικού τραγουδιού, εγκαταλείποντας το «πρώτο τραπέζι-πίστα» που συνδεόταν εκ των πραγμάτων με τον νεοπλουτισμό. Εχω δίκιο; Κι αν ναι, αυτό σημαίνει ότι ο χώρος που ονομάζαμε γενικώς «έντεχνο», έχει έναν ενισχυμένο ρόλο;
«Θα διαφωνήσω. Δεν νομίζω ότι στη μουσική σταματάτησαν να υπάρχουν κι όλα τα άλλα. Κι όχι μόνο στην μουσική. Δεν είναι χαρακτηριστικό ότι το καλοκαίρι τον περισσότερο κόσμο απ' όλα τα μέρη, τον είχε πάλι η Μύκονος; Το νησί βέβαια είναι υπέροχο. Αλλά δεν εννοώ αυτό. Εννοώ ότι λειτούργησε ξανά το σύστημα Μύκονος».
Εννοείτε το «σύστημα Μύκονος» που επιδόθηκε φέτος στον...αστακοπόλεμο και τις πριβέ συναυλίες του Ρέμου και του Ρουβά;«Εννοώ το life style του Kayenne και της ιδεολογικής βάσης όλου αυτού που δεν σταματάει έτσι εύκολα».
Ούτως ή άλλως έχουν γίνει πολύ πιο ευδιάκριτες οι δύο οικονομικές «ταχύτητες» και το χάσμα που μεγαλώνει μεταξύ τους..
«Ετσι ακριβώς είναι. Αλλά δεν θα καθήσω να κάνω αναλύσεις για το πως φέρεται ο ένας κι ο άλλος. Δεν είμαι φωτεινός παντογνώστης, ούτε θέλω σώνει και καλά να περάσω την άποψή μου στους άλλους. Το μόνο που ξέρω είναι ότι όλα τα πράγματα λειτουργούν πια μένα "εν δυνάμει", ότι υπάρχει ένα καζάνι που βράζει κι ότι αυτή τη στιγμή που πολλοί ψάχνουν μια σανίδα να πιαστούν, καθένας αρπάζει τη σανίδα που θεωρεί πιο ανθεκτική και ασφαλέστερη για τον ίδιο».
Στις δικές σας ανθεκτικές συνήθειες είναι και οι παρέες επί σκηνής. Χρόνια τώρα έχετε πει ότι έτσι σας αρέσει να εμφανίζεστε κι αυτό εξακολουθείτε να εφαρμόζετε είτε επιλέγετε τεραστιες παρέες (όπως π.χ. στο Καλλιμάρμαρο), είτε πιο μικρές (όπως π.χ. τώρα στο Βεάκειο).
«Δεν μαρέσει η μοναξιά στη σκηνή ούτως ή άλλως. Γι αυτό δεν την επιδίωξα ούτε σε εποχές που είχα τόσο μεγάλη αυτάρκεια ώστε να μπορώ άνετα να παίζω μόνος. Αυτό δεν μ' ενδιέφερε ποτέ όμως. Γιατί; Ισως επειδή ξεκίνησα να παίζω σε συγκροτήματα κι έμαθα να μοιράζομαι και τις χαρές και τις λύπες».
Εγκρίνετε γενικώς τις παρέες; Π.χ.και στην πολιτική;
«Ποιες παρέες; Εξαρτάται...Μην ξεχνάτε ότι ο τίτλος μιας παλαιότερης δισκογραφικής δουλειάς μου ήταν "Ετσι δραπετεύω από τις παρέες". Δεν είναι ίδιες όλες οι παρέες. Παρέα ήταν ο Χατζιδάκις με τον Γκάτσο και "παρέα" ήταν κι οι συνταγματάρχες επί Χούντας».
Η τωρινή κυβέρνηση συνεργασίας τί παρέα είναι;«Αναγκαστική. Αναγκαστική γι' αυτούς, όχι για μένα. Προς το παρόν έχουν μια σχετική ανοχή, συν του ότι για εμάς ισχύει η γνωστή ρήση του μακαρίτη του Κουτσόγιωργα "δεν δικαιούστε δια να ομιλείτε", μια που οι εκλογές δεν έγιναν κανά χρόνο πριν. Εδώ ήταν το μαχαίρι, εδώ και το καρπούζι. Πήραμε τις αποφάσεις μας κι είναι πολύ νωρίς για να αρχίσουμε να μιλάμε. Ας δούμε πώς θα πάει η υπόθεση και μετά ξανααποφασίζουμε τί θα επιλέξουμε πάλι, για να... κόψουμε μετά τα χέρια μας».
«Η ενοχή των αμνών» ήταν ο τίτλος του προτελευταίου σας δίσκου. Ταιριάζει πολύ μαυτή την πολύ διαδεδομμένη τάση ενοχοποίησης ενός ολόκληρου λαού. Λειτουργεί τελικά αυτό το παιχνίδι της ενοχοποίησης των αμνών;
«Ασφαλώς. Γιατί που φταίμε εμείς σόλη αυτή την ιστορία; Επειδή είπε ο τρελλο-Πάγκαλος "όλοι μαζί τα φάγαμε"; Μαζί τα φάγατε και μπορεί να ήσασταν πολλοί, αλλά σε καμμία περίπτωση δεν ήμασταν όλοι μαζι. Γιατί "μαζί" με "μαζί", έχει διαφορά. Η μόνη μας ενοχή είναι ότι καθόμασταν κι ακούγαμε τέτοια πράγματα, αδιαμαρτύρητα. Τώρα πια καταλάβαμε πώς λειτουργεί το κόλπο. Πέφτουν οι απανωτές σφαλιάρες και βλέπεις πόσο ξεκάθαρα εφαρμόζεται αυτό το περιβόητο "δόγμα του σοκ". Οταν σου λένε "πόσα επαιρνες; Δυο χιλιάδες ευρώ; Θα παίρνεις 500 και πολλά σου είναι", άει μίλα μετά...Τι θα κάνεις; Θα προσπαθήσεις σε πανικό να σώσεις ό,τιδήποτε αν σώζεται; Θα βγεις με τα πολυβόλα; Μήπως και στην πλατεία Συντάγματος δεν έγινε ένας αχταρμάς;»
Τους Αγανακτισμένους εννοείτε;«Εννοώ ότι κι εκεί έγινε η "πάνω πλατεία", η "κάτω πλατεία", η "μέση πλατεία" και δεν ξέρω γω τί άλλο. Κάποιοι αποφάσιζαν ξαφνικά ποιός θα μιλήσει, ποιoς θα κάνει συναυλίες και ποιoς όχι και κάτι μπούρδες. Δεν γίνονται τα πράγματα έτσι. Απλώς κάποια στιγμή που δεν θα γίνεται αλλιώς, η οργή θα ξεχυθεί και θα σαρώσει. Θα βγουν οι μη έχοντες και θα κυνηγούν τους κατέχοντες. Μέχρι τότε δεν βλέπω κανέναν από τους κατέχοντες πρόθυμο να χαλαλίσει έστω και μια τρίχα από τα κεκτημμένα του».
Εσείς προσωπικά έχετε αισθανθεί να ακυρώνεται ό,τι μέχρι χθες θεωρούσατε βεβαιότητα; Εχετε νιώσει ξαφνικά το έδαφος να βουλιάζει κάτω από τα πόδια σας;
«Μα αυτό συμβαίνει πια στον καθένα μας από λεπτό σε λεπτό. Αυτοδιαψεύδεσαι ή καταρέουν όσα σκέφτεσαι, μέσα σε δύο ώρες. Νομίζεις ότι κάτι είναι έτσι και μετά από ελάχιστη ώρα αντιλαμβάνεσαι ότι είναι εντελώς διαφορετικό. Το μόνο που μένει είναι καθένας μας να προσπαθεί να κάνει όσο γίνεται καλύτερα, αυτό που ξέρει να κάνει. Σ' εμάς μένει η μουσική και το να δώσουμε λίγο χαρά..».
Στο Καλλιμάρμαρο δώσατε χαρά αλλά, όπως σας κατηγόρησαν ορισμένοι, έναντι πολλών χρημάτων...
«Και πιο πριν είχαν βγει κάποιοι χοντροκέφαλοι που έγραφαν πώς το μόνο που με ενδιαφερει είναι πώς να βγάλω λεφτά. Μα αν με ενδιεφερε αυτό, τόσα χρόνια θα είχα κινηθεί αλλιώς. Γι αυτή την συναυλία ειπώθηκαν πράγματι πολλά. Είπαν π.χ. ότι έβγαλα 200.000 ευρώ. Ενα θα σας πω: Η παραγωγή κόστισε 300.000 ευρώ και είμαι σε θέση να σας δείξω ευρώ-ευρώ τί πληρώθηκε ο καθένας: Ηχολήπτες, τεχνικοί, μουσικοί, πρόβες, στούντιο. Με δέκα ευρώ είσοδο, βγάλτε τους φόρους, βγάλτε την ΑΕΠΙ, στο τέλος δεν έμειναν ούτε 20.000. Είναι πολλά; Μα όλο τον χειμώνα δούλευα μόνο Παρασκευοσάββατα και ύστερα έπαιρνα τα λεφτά την Κυριακή κι έφευγα για να κάνω τις ηχογραφήσεις του δίσκου μου "Οι άγγελοι ζουν ακόμα στη Μεσόγειο" στο εξωτερικό. Δεν μ ενδιέφερε λοιπόν το οικονομικό θέμα. Δεν έκανα γι αυτό το Καλλιμάρμαρο. Το έκανα για το «μαζί» κι ευχαριστώ την μοίρα μου που έζησα ό,τι έζησα εκείνη την βραδιά».
Ζήσατε μια σπουδαία βραδιά αλλά η συνέχεια ποιά είναι; Ο μουσικός χώρος που ήδη βίωνε την δική του κρίση, έχει σχεδόν καταρρεύσει...«Η κρίση αμφισβήτησε τον όρο "επαγγελμα" σε ό,τι κάνουμε. Καινούριοι συνθέτες, αξιόλογα παιδιά που γράφουν τραγούδια ή στίχους και που θέλουν να βγουν στον κόσμο να παίξουν, αντιμετωπίζουν τρομακτικές δυσκολίες. Είναι σχεδόν καταδικασμένοι-όπως καταδικασμένοι είναι πια σχεδόν οι πάντες και τα πάντα. Οταν, όμως, ο άλλος δεν έχει να φάει, τί να πεις για τα μεροκάματα των μουσικών ή των στιχουργών; Κι εγώ κάνω πια τριπλάσιες συναυλίες από,τι έκανα κάποτε και παίρνω το εν τρίτο των χρημάτων που έπαιρνα. Παρά τις δυσκολίες, όμως, η μουσική θα συνεχίσει να παίζεται-εδώ δεν σταμάτησε στην Κατοχή ή στην Χούντα-κι εμείς θα συνεχίσουμε να κάνουμε ό,τι ξέρουμε και μπορούμε. Ολα τα άλλα είναι παραμύθια της Χαλιμάς».
Δεν είναι βέβαια τυχαίο ότι οι περισσότεροι δημιουργοί ή τραγουδιστές στρέφονται στους μικρότερους χώρους. Εσείς θα επιστρέψετε και φέτος στην «Ακτή Πειραιώς»;
«Οχι. Αυτό ήταν πολύ ωραίο όσο κράτησε, περάσαμε καλά, εγώ μάλιστα χάρη σαυτό έζησα κι οικονομικά αξιοπρεπώς όλο αυτό το διάστημα, αλλά δεν είναι και για συνέχεια».
Τελικά δεν έχω καταλάβει. Ολα όσα περνάμε, τί σας κάνουν να σκέφτεστε; Είστε αισιόδοξος ή απαισιόδοξος;
«Οταν ο κόσμος είναι "μαζί" κι ο ένας κοιτάει στα μάτια τον άλλο, είμαι αισιόδοξος. Με το "μαζί", είμαι αισιόδοξος. Απαισιόδοξος γίνομαι όταν βλέπω ότι ο καθένας μένει στο καβούκι του, παίρνοντας τα ηρεμιστικά του και περιμένοντας να πεθάνει στον καναπέ. Παρατηρώ όμως μια διάθεση απτον κόσμο να 'ναι "μαζί". Δεν γίνεται αλλιώς. Αλλωστε πόσο πιο κάτω μπορεί να πάει η κατάσταση; Τι άλλο θα μας κάνουν; Οχι ρε. Δεν ήταν αυτό το τελευταίο μας καλοκαίρι. "Μαζί" θα συνεχίσουμε να υπάρχουμε».
info
Η συναυλία της Τετάρτης πραγματοποιείται στο πλαίσιο του 1ου Φεστιβάλ στο Λόφο. (www.festivalstolofo.gr) Γενική είσοδος: 15
Ανεργοι (με την επίδειξη κάρτας ΟΑΕΔ) & Φοιτητές (με την επίδειξη φοιτητικής κάρτας): 10 ΜΟΝΟ στην προπώληση και για περιορισμένο αριθμό εισιτηρίων
Προπώληση 12 για περιορισμένο αριθμό εισιτηρίων
Σημεία Προπώλησης:
Σε όλα τα καταστήματα PUBLIC
Ο.Π.Α.Ν. Πειραιά (Ζωσιμάδων και Ελ. Βενιζέλου - τηλ. 2104175897)
ΣΠΙΤΙ (Ανδρέα Παπανδρέου 9, Χαλάνδρι εντός της στοάς)
Online sales: www.viva.gr/tickets
