Του Άκη Έβενη
Αυτή η φράση («Ακούτε το Τρίτο Πρόγραμμα»), ειπωμένη με απόλυτο συντονισμό από τα χείλη των ακροατών που βρέθηκαν στο εμβληματικό Στούντιο C του ραδιομεγάρου της ΕΡΤ, επισφράγισε με τον πιο συγκινητικό τρόπο τη φετινή γιορτή για τα 72α γενέθλια του ιστορικού σταθμού. Ήταν μια στιγμή απόλυτης ένωσης του κοινού με τους δημιουργούς, μια στιγμή που αποτύπωσε ανάγλυφα το νέο πρόσωπο ενός ραδιοφώνου που δεν μεταδίδει απλώς, αλλά επικοινωνεί, πιάνει τον παλμό και εξελίσσεται μαζί με την κοινωνία.
Η φετινή επετειακή συναυλία, παρουσία ακροατών, είχε ως κεντρικό άξονα τη Συμφωνική Ορχήστρα υπό τη διεύθυνση του Μιχάλη Οικονόμου. Ο διακεκριμένος μαέστρος, γνωστός για την ιδιαίτερα επικοινωνιακή του προσέγγιση, απέδειξε για ακόμα μια φορά πώς η λόγια μουσική μπορεί να γίνει κτήμα όλων. Κάθε φορά που ανεβαίνει στο πόντιουμ, προτού η μπαγκέτα του δώσει το σήμα της εκκίνησης στην ορχήστρα, επιλέγει να στρέφεται προς τους παρευρισκόμενους για να ξεδιπλώσει την ιστορία που κρύβεται πίσω από κάθε έργο, μετατρέποντας έτσι τη συναυλία σε μια ζωντανή, επιμορφωτική εμπειρία. Το αποκορύφωμα της επικοινωνιακής δεινότητας του μαέστρου στη μεσημβρινή αυτή γιορτή στο Στούντιο C ήρθε όταν η ορχήστρα παιάνισε το γνώριμο μουσικό σήμα του σταθμού και εκείνος, κοιτάζοντας πλέον το κοινό στα μάτια, έδωσε το σύνθημα για το αυθόρμητο και δυναμικό ξέσπασμα της αίθουσας: «ΑΚΟΥΤΕ ΤΟ ΤΡΙΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ!».
Αυτή η γιορτή δεν ήταν ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά ο καθρέφτης μιας ευρύτερης, βαθιάς μεταμόρφωσης. Όλες οι εκδηλώσεις και οι προσπάθειες που υλοποιούνται τα τελευταία χρόνια αποδεικνύουν ότι το Τρίτο Πρόγραμμα έχει εξελιχθεί σημαντικά. Υπό τη διεύθυνση του Τάσου Ρωσόπουλου, ο σταθμός, χωρίς να χάνει την ποιότητα και το κύρος του, αγκάλιασε μια πιο εξωστρεφή, πειραματική και τολμηρή προσέγγιση, ανοίγοντας νέους δρόμους επικοινωνίας με το κοινό. Άλλωστε, ποιος μπορεί να ξεχάσει την πρωτότυπη σπονδυλωτή γιορτή με τις 30 μικρές και μεγάλες συναυλίες, συνολικής διάρκειας 13 ωρών, που πραγματοποίησε το Τρίτο Πρόγραμμα για τα 70ά του γενέθλια; Ήταν η 1η Δεκεμβρίου του 2024 που οι ραδιοθάλαμοι και τα ιστορικά στούντιο C και Ε «Αντώνης Κοντογεωργίου» πλημμύρισαν με περισσότερους από 50 καλλιτέχνες, οι οποίοι δημιούργησαν ένα μοναδικό αρχειακό υλικό με τη ζωντανή παρουσία των ακροατών, συνδέοντας ιδανικά την ιστορία με το μέλλον.
Το σύγχρονο Τρίτο Πρόγραμμα αρνείται να περιοριστεί στα στενά όρια της κλασικής μουσικής. Ανοίγεται με θάρρος σε πολλά μουσικά είδη -από την τζαζ μέχρι τα πιο σπάνια, ξεχασμένα ή εναλλακτικά ακούσματα- προσεγγίζοντάς τα πάντα με επιμορφωτική διάθεση και αστείρευτη περιέργεια. Δίνει φωνή σε πολιτιστικές εκφράσεις που συχνά μένουν εκτός του ραδιοφωνικού χάρτη των εμπορικών σταθμών, καθιστώντας τον εαυτό του έναν μοναδικό χώρο δημιουργίας και ανακάλυψης. Εκεί όπου η παράδοση συναντά το καινοτόμο και το απρόβλεπτο, γεννιέται μια ζωντανή πλατφόρμα που προωθεί την πολιτιστική πολυμορφία και την καλλιτεχνική ελευθερία.
Παράλληλα, η δυναμική παρουσία του σταθμού και των Μουσικών Συνόλων στην ψηφιακή πλατφόρμα του ERTεcho έχει αλλάξει τα δεδομένα της πρόσβασης. Το ραδιόφωνο απεγκλωβίζεται από τα στενά γεωγραφικά όρια των συμβατικών συστημάτων μετάδοσης (SW, ΑΜ, FM, DAB+) και γίνεται ακόμα πιο ζωντανό, άμεσο και προσβάσιμο, φέρνοντας τον πολιτισμό σε κάθε γωνιά του πλανήτη με σύγχρονα μέσα, on-demand επιλογές και ανοιχτή διάθεση για πάρα πολλές νέες ιδέες.
Όμως, αυτή η διαρκής προσπάθεια του Τρίτου Προγράμματος -όπως και των υπόλοιπων σταθμών της Δημόσιας Ραδιοφωνίας- δεν μπορεί να γίνεται σε κενό αέρος. Για να συνεχίσει αυτός ο ζωντανός οργανισμός να παράγει πολιτισμό και να καινοτομεί, απαιτείται η έμπρακτη αναγνώριση της αξίας του από τη διοίκηση. Στον ετήσιο προϋπολογισμό, το ραδιόφωνο δεν μπορεί και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως «φτωχός συγγενής», αλλά ως ένας κορυφαίος πυλώνας προσφοράς που δικαιούται τα μέσα και τη στήριξη για να μεγαλουργήσει.
Άλλωστε, η διάδοση της τέχνης και η ίδια η επιβίωση ολόκληρου του μουσικού κόσμου -των δημιουργών, των εκτελεστών, των μουσικών σχημάτων και των νέων ταλέντων- εξαρτώνται άμεσα και οργανικά από την ραδιοφωνική παραγωγή μουσικών προγραμμάτων. Χωρίς αυτά, η μουσική χάνει το πιο ζωντανό βήμα της και οι καλλιτέχνες τον πιο πολύτιμο σύμμαχό τους.
Κλείνοντας τα 72 του χρόνια, το Τρίτο Πρόγραμμα δεν είναι απλώς ένας ιστορικός ραδιοφωνικός σταθμός. Είναι ένας ζωντανός, παλλόμενος οργανισμός που τολμά να πειραματιστεί, να ανανεωθεί και να συνδέσει με απόλυτη επιτυχία το ένδοξο παρελθόν του με το μέλλον της μουσικής και του πολιτισμού. Και όσο οι ακροατές του θα φωνάζουν με μια φωνή «Ακούτε το Τρίτο Πρόγραμμα», το μέλλον αυτό θα παραμένει πάντα επίκαιρο, δημιουργικό και ανατρεπτικό.
