Tο Σάββατο 20 Ιουνίου 2026, στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, η Εθνική Λυρική Σκηνή θα παρουσιάσει τη Μήδεια του Λουίτζι Κερουμπίνι, σε μουσική διεύθυνση Ζακ Λακόμπ και σκηνοθεσία Παναγή Παγουλάτου, με την Άννα Πιρότσι στον ρόλο του τίτλου.
Πρόκειται για την ανασύνθεση της ιστορικής Μήδειας του 1961, που σφράγισε με την αξεπέραστη ερμηνεία της η Μαρία Κάλλας, στη σκηνοθεσία του Αλέξη Μινωτή, με σκηνικά και κοστούμια του Γιάννη Τσαρούχη και χορογραφία της Μαρίας Χορς. Τα εισιτήρια για την παράσταση, με την οποία εγκαινιάζεται το πρόγραμμα των φετινών Επιδαυρίων, έχουν εξαντληθεί από τον περασμένο Φεβρουάριο, μία εβδομάδα μετά την έναρξη της προπώλησης.
Η Μήδεια του Κερουμπίνι, έργο βασισμένο στην ομώνυμη τραγωδία του Ευριπίδη, ανασύρθηκε από τη λήθη και επανήλθε στο διεθνές προσκήνιο χάρη στη Μαρία Κάλλας, η οποία ερμήνευσε για πρώτη φορά τον ρόλο του τίτλου το 1953 στο Φεστιβάλ του Φλωρεντινού Μουσικού Μάη. Η ιστορική παρουσίασή της από την Εθνική Λυρική Σκηνή στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου το 1961, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή, με σκηνικά και κοστούμια του Γιάννη Τσαρούχη και χορογραφία της Μαρίας Χορς, αποτέλεσε κορυφαία στιγμή της σύγχρονης ελληνικής πολιτιστικής ιστορίας και σφράγισε ανεξίτηλα τη συλλογική μνήμη.
Ο Κερουμπίνι συνέθεσε τη Μήδεια στα τέλη του 18ου αιώνα σε γαλλικό ποιητικό κείμενο του Φρανσουά-Μπενουά Οφμάν. Η πρεμιέρα του έργου πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι το 1797. Η ΕΛΣ παρουσιάζει την ιταλική εκδοχή του έργου που μεταφράστηκε από τον Κάρλο Τσανγκαρίνι, με μελοποιημένους διαλόγους του Φραντς Πάουλ Λάχνερ, ακολουθώντας την παράδοση της Κάλλας. Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται η βαθιά ψυχογραφική προσέγγιση της Μήδειας, η οποία εμφανίζεται ως μια γυναίκα πληγωμένη, παθιασμένη και ακραία ανθρώπινη, που ακροβατεί από την απόγνωση και την ταπείνωση στην εκδικητική μανία που την οδηγεί να ξαναβρεί την υπερφυσική της πλευρά ως μάγισσας.
Η Μήδεια του 1961, ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά γεγονότα της μεταπολεμικής Ελλάδας, συνέδεσε την Εθνική Λυρική Σκηνή με τα μεγαλύτερα οπερατικά κέντρα του κόσμου. Όταν το 1958 η νεοσύστατη Όπερα του Ντάλλας αναθέτει στη Μαρία Κάλλας μια νέα παραγωγή της Μήδειας, η Divina ζητά να τη σκηνοθετήσει ο Αλέξης Μινωτής, ο Έλληνας σκηνοθέτης που συνδέθηκε όσο κανείς με την αρχαία ελληνική τραγωδία. Παρά τους αρχικούς δισταγμούς του, λόγω της απειρίας του στο λυρικό θέατρο, και μετά την επιμονή της Κατίνας Παξινού, ο Μινωτής δέχεται και προτείνει ως σκηνογράφο και ενδυματολόγο τον κορυφαίο Έλληνα ζωγράφο Γιάννη Τσαρούχη.
Η πρεμιέρα στο Ντάλλας στέφεται από μια χωρίς προηγούμενο επιτυχία, με τις διθυραμβικές κριτικές να αναφέρονται σε μια «υπερφυσική αλλά ταυτόχρονα ανθρώπινη Κάλλας», στον «ανανεωτικό αέρα της σκηνοθεσίας του Μινωτή» και στα «130 φτιαγμένα στην Ελλάδα, μοναδικά κοστούμια του Τσαρούχη». Η παραγωγή, μετά την πρώτη της παρουσίαση στην Όπερα του Ντάλλας, παρουσιάστηκε το 1959 στη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου, συνέχισε το καλοκαίρι του 1961 στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου και ολοκλήρωσε τη θριαμβευτική της πορεία το 1962 στη Σκάλα του Μιλάνου.
Για τον ανοιχτό χώρο της Επιδαύρου ο Μινωτής επαναπροσδιορίζει τους σκηνοθετικούς χειρισμούς, θέλοντας, όπως ο ίδιος έχει επισημάνει, να «επαναφέρει όσο μπορούσε την λειτουργία του μύθου κατά το αρχαίο πρότυπο, χωρίς να παραβλάψει στο ελάχιστο την μουσική του διάσημου συνθέτη». Παράλληλα ο Τσαρούχης σχεδιάζει νέο σκηνικό ειδικά για το αρχαίο θέατρο, ενώ δημιουργεί νέα κοστούμια για τα συνολικά 250 άτομα που βρίσκονται επί σκηνής. Στο επίκεντρο βρέθηκε η συγκλονιστική ερμηνεία της Μαρίας Κάλλας, η οποία αποθεώθηκε για τη δραματική ένταση, τη θεατρικότητα και τη μοναδική εκφραστικότητα της φωνής της, επιβεβαιώνοντας τον μύθο της ως της κορυφαίας λυρικής τραγουδίστριας του 20ού αιώνα. Η παραγωγή έμεινε στην ιστορία ως ένας προσωπικός θρίαμβος της Κάλλας, αλλά και ως ένα εμβληματικό καλλιτεχνικό επίτευγμα που ανέδειξε διεθνώς την ελληνική δημιουργία και άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στη συλλογική μνήμη.
Εξήντα πέντε χρόνια μετά, η Εθνική Λυρική Σκηνή φωτίζει ξανά την ιστορική παράσταση, στο πλαίσιο του θεματικού άξονα της καλλιτεχνικής περιόδου 2025/26 «Η όπερα του μέλλοντος μέσα από τη μήτρα του παρελθόντος», σε καλλιτεχνική διεύθυνση Γιώργου Κουμεντάκη.
Μέσα από τα τετράδια σκηνοθεσίας του Μινωτή, τα σχέδια του Τσαρούχη, καθώς και το φωτογραφικό υλικό που σώζεται από τις πρόβες και τις παραστάσεις στην Επίδαυρο, δημιουργείται μια ανασύνθεση της παραγωγής του 1961, όπως την εμπνεύστηκαν και την παρουσίασαν οι μυθικοί εκείνοι καλλιτέχνες που σφράγισαν τον ελληνικό πολιτισμό.
Με αφορμή την ανασύνθεση της ιστορικής Μήδειας του 1961 στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, η Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσιάζει την έκθεση Σημείο Κάλλας στον περιβάλλοντα χώρο του Αρχαίου Θεάτρου Επιδαύρου, από τις 18 έως και τις 21 Ιουνίου 2026, με την υποστήριξη της ΔΕΗ. Την επιμέλεια της έκθεσης υπογράφει ο κορυφαίος, διεθνής Έλληνας σκηνογράφος Διονύσης Φωτόπουλος, ενώ το video art και τη βιντεοεγκατάσταση δημιουργεί ο εικαστικός και video designer Παντελής Μάκκας. Η έκθεση, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό, θα ανοίξει για το κοινό την Πέμπτη 18 Ιουνίου στις 08.00 και θα παραμείνει επισκέψιμη έως και την Κυριακή 21 Ιουνίου στις 20.00. Πληροφορίες εδώ.
Ώρα έναρξης: 21.00
Μια νέα παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου
Ιστορική παράσταση 1961
- Σκηνοθεσία: Αλέξης Μινωτής
- Σκηνικά, κοστούμια: Γιάννης Τσαρούχης
- Χορογραφία: Μαρία Χορς
Ανασύνθιεση ιστορικής παράστασης
- Καλλιτεχνική διεύθυνση: Γιώργος Κουμεντάκης
- Μουσική διεύθυνση: Ζακ Λακόμπ
- Σκηνοθεσία: Παναγής Παγουλάτος
- Σκηνικά: Λίλη Πεζανού
- Κοστούμια: Τότα Πρίτσα
- Χορογραφία: Γιάννα Φιλιπποπούλου, Κέλλη Ζαμπέλα
- Φωτισμοί: Χρήστος Τζιόγκας
- Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος
- Μήδεια: Άννα Πιρότσι
- Γλαύκη: Δανάη Κοντόρα
- Νέρις: Αλίσα Κολόσοβα
- Ιάσων: Ζαν-Φρανσουά Μπορράς
- Κρέων: Τάσης Χριστογιαννόπουλος
- Επικεφαλής της φρουράς: Γιάννης Σταματάκης
- Πρώτη υπηρέτρια: Αιμιλία Τσιμιδάκη
- Δεύτερη υπηρέτρια: Ειρήνη Αθανασίου
Με την Ορχήστρα και τη Χορωδία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής
Τα εισιτήρια έχουν εξαντληθεί.
